Cukrzyca

Choroba metaboliczna charakteryzująca się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi). Jest to choroba o charakterze przewlekłym, wciąż nieuleczalna. Wynika ona z deficytu produkcji bądź działania insuliny wydzielanej przez komórki beta trzustki. Ze względu na przyczynę i przebieg choroby wyróżnia się wiele typów cukrzycy. Najpowszechniejszymi są cukrzyca typu 1, typu 2 oraz cukrzyca ciężarnych. Nieleczona cukrzyca doprowadzić może do poważnych powikłań, gdyż zbyt duże ilości glukozy mogą uszkodzić nerwy, naczynia krwionośne oraz narządy. Szczególnie narażone są oczy, nerki oraz serce.

Główne objawy cukrzycy to:

silne uczucie
pragnienia
zmęczenie
nagły spadek
wagi
częste oddawanie
moczu
nieostre
widzenie

Cukrzyca jest pierwszą niezakaźną chorobą, którą Organizacja Narodów Zjednoczonych uznała jako epidemię XXI wieku już w 2011 roku.

W Polsce na cukrzycę choruje 3 miliony Polaków, z czego 1/3 jeszcze o tym nie wie. Cukrzyca jest chorobą podstępną- na początku nie daje o sobie znać, nieprawidłowe poziomy cukrów nie bolą, jednak prowadzą do poważnych powikłań. Dlatego, bardzo ważne są badania profilaktyczne, które pomagają nam zdiagnozować cukrzycę. Należy pamiętać, że w obecnych czasach, nowe sposoby leczenia oraz technologie pozwalają osobom chorym na cukrzycę na komfortowe i normalne życie. Wymagana jest jednak samokontrola i zastosowanie ustalonej terapii.

Cukrzyca typu 1

(łac. diabetes mellitus) nazywana też cukrzycą insulinozależną. U jej podłoża leży przewlekły, autoimmunologiczny proces chorobowy prowadzący do powolnego zniszczenia, produkujących insulinę, komórek β wysp trzustkowych i w następstwie tego do utraty zdolności jej wydzielania. Pełnoobjawowa cukrzyca typu 1, jeśli nie jest leczona za pomocą iniekcji insuliny, jest chorobą śmiertelną. Kompleksowo leczona nie ma wpływu na długość życia osoby chorej. Ten typ cukrzycy najczęściej pojawia się u dzieci i młodzieży. Insulinoterapia przebiega za pomocą pomp insulinowych, bądź penów.

Cukrzyca typu 2

najczęściej występująca postać cukrzycy (90% zachorowań) Charakteryzuje się hiperglikemią (zbyt wysokim poziomem cukru we krwi), niedoborem insuliny w organizmie oraz odpornością na insulinę. Typ ten najczęściej dotyczy osób starszych, jednakże w ostatnich latach ludzie zaczynają chorować coraz młodziej ze względu na niezdrowy tryb życia. Najczęściej jest ona wynikiem otyłości (głównie brzusznej) oraz powikłaniem niektórych chorób metabolicznych. Przy leczeniu cukrzycy typu 2 bardzo dużą rolę odgrywa prawidłowa dieta, aktywność fizyczna oraz redukcja nadwagi.


Stężenie glukozy we krwi

NIE na czczo
(<8 godzin od ostatniego posiłku, niezależnie od jego wielkości):

70-120 mg/dl – wynik prawidłowy

121 – 199 mg/dl –wynik nieprawidłowy, wskazany kontakt osoby badanej z lekarzem POZ

≥ 200 mg/dl i objawy hiperglikemii (np. wzmożone pragnienie, wielomocz, osłabienie,
utrata masy ciała) –podejrzenie cukrzycy; wskazany pilny kontakt osoby badanej z lekarzem

Na czczo
(czyli 8-14 godzin od ostatniego posiłku):

70 – 99 mg/dl – wynik prawidłowy
≥ 100 mg/dl bez objawów – wynik nieprawidłowy, wskazany kontakt osoby badanej
z lekarzem POZ

≥ 126 mg/dl i objawy hiperglikemii (np. wzmożone pragnienie, wielomocz, osłabienie- podejrzenie cukrzycy; POZ!



Leczenie cukrzycy

Leczenie cukrzycy przebiega kompleksowo. Nie wystarczy tu tylko przyjmować leków. Podstawowym i najważniejszym czynnikiem jest przyjmowanie zastrzyków z insuliną, jeśli chodzi o cukrzycę typu I, bądź środków farmakologicznych w cukrzycy typu II.

Dodatkowo należy zastosować:

– zdrowe żywienie (4-5 posiłków dziennie)
– aktywność fizyczną
– edukacje w zakresie diabetologii (prawidłowe podawanie insuliny, obliczanie posiłków, znajomość czynników wpływających na poziom cukru)
– samokontrolę

Samokontrolę możemy traktować jako udział w leczeniu cukrzycy. Działania, które prowadzą do osiągnięcia celów terapeutycznych w leczeniu cukrzycy. Polega ona na regularnym mierzeniu poziomu cukru we krwi, kontrolowaniu ciśnienia tętniczego krwi, masy ciała oraz stosowania zasad zdrowego trybu życia. Dzięki temu możemy zoptymalizować naszą terapię oraz ocenić wpływ spożywanych posiłków, aktywności fizycznej oraz innych czynników na stężenie cukru we krwi. Pamiętajmy, że cukrzyca jest chorobą, w której warunkiem koniecznym uzyskania dobrych wyników jest aktywny udział osoby chorej w jej terapii.

Kiedy osoba chorująca na cukrzycę powinna kontrolować cukry?

– na czczo
– przed każdym posiłkiem
– 1,5-2 godzin po posiłku
– przed rozpoczęciem ćwiczeń fizycznych, podczas wysiłku i po jego zakończeniu
– przed pójściem spać
– pomiędzy 2 a 3 w nocy

Hipoglikemia

Czym jest hipoglikemia? Jest to stan, zwany inaczej niedocukrzeniem, w którym stężenie cukru we krwi spada poniżej normy >70. Rodzaj i nasilenie objawów niedocukrzenia mogą być różne nawet u tego samego cukrzyka. Ciężka hipoglikemia może być przyczyną śmierci tzw. wstrząsu hipoglikemicznego..

Jakie są objawy hipoglikemii?

– wzmożona pragnienie
– częste oddawanie moczu
– utrata masy ciała
– osłabienie i nadmierna senność
– zaburzenia widzenia
– zmiany ropne na skórze
– nawracające infekcje dróg moczowo-płciowych
– trudno gojące się rany

Przyczyny hiperglikemii:

– sytuacje stresowe
– infekcje
– zbyt mała aktywność fizyczna
– błędne wyliczenie posiłku
– niestosowanie samokontroli
– ustalanie błędnej dawki insuliny
– zaniechanie leczenia
– zbyt mała ilość snu zwiększająca insulinooporność

Co zrobić w przypadku wystąpienia hipoglikemii?

– jeśli chory jest przytomny i odczuwa łagodne objawy hipoglikemii należy skontrolować stężenie glukozy we krwi i podać około 10-20 g glukozy, 2 kostki cukru, bądź ½ szklanki soku owocowego. Należy odczekać 15 minut, jeśli po tym czasie nie zauważa się żadnej poprawy należy powtórzyć czynność.
– jeśli widoczne jest wyraźne pogorszenie stanu, bądź chory traci przytomność należy podać mu tzw. Glukagen (każdy cukrzyk powinien go przy sobie mieć) i niezwłocznie wezwać pomoc. Nie należy niczego podawać doustnie, jeśli chory utracił przytomność.

 


DLACZEGO DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE SĄ TAK WAŻNE JEŚLI CHODZI O CUKRZYCĘ?

Wcześnie zdiagnozowana i odpowiednio leczona cukrzyca nie prowadzi do poważnych powikłań bądź śmierci. Utrzymywanie prawidłowych poziomów cukru w organizmie pozwala osobom chorym na długie i szczęśliwe życie bez powikłań. Właśnie dlatego należy, jak najczęściej, korzystać z oferowanych badań profilaktycznych.

PAMIĘTAJCIE, RAZEM MOŻEMY ZDZIAŁAĆ WIĘCEJ!

Cukrzyca typu 1 (łac. diabetes mellitus) nazywana też cukrzycą insulinozależną. U jej podłoża leży przewlekły, autoimmunologiczny proces chorobowy prowadzący do powolnego zniszczenia, produkujących insulinę, komórek β wysp trzustkowych i w następstwie tego do utraty zdolności jej wydzielania. Pełnoobjawowa cukrzyca typu 1, jeśli nie jest leczona za pomocą iniekcji insuliny, jest chorobą śmiertelną. Kompleksowo leczona nie ma wpływu na długość życia osoby chorej. Ten typ cukrzycy najczęściej pojawia się u dzieci i młodzieży. Insulinoterapia przebiega za pomocą pomp insulinowych, bądź penów.
Cukrzyca typu 2 najczęściej występująca postać cukrzycy (90% zachorowań) Charakteryzuje się hiperglikemią (zbyt wysokim poziomem cukru we krwi), niedoborem insuliny w organizmie oraz odpornością na insulinę. Typ ten najczęściej dotyczy osób starszych, jednakże w ostatnich latach ludzie zaczynają chorować coraz młodziej ze względu na niezdrowy tryb życia. Najczęściej jest ona wynikiem otyłości (głównie brzusznej) oraz powikłaniem niektórych chorób metabolicznych. Przy leczeniu cukrzycy typu 2 bardzo dużą rolę odgrywa prawidłowa dieta, aktywność fizyczna oraz redukcja nadwagi.

Stężenie glukozy we krwi

NIE na czczo
(<8 godzin od ostatniego posiłku, niezależnie od jego wielkości):

70-120 mg/dl – wynik prawidłowy

121 - 199 mg/dl –wynik nieprawidłowy, wskazany kontakt osoby badanej z lekarzem POZ

≥ 200 mg/dl i objawy hiperglikemii (np. wzmożone pragnienie, wielomocz, osłabienie, utrata masy ciała) –podejrzenie cukrzycy; wskazany pilny kontakt osoby badanej z lekarzem

Leczenie Cukrzycy

Leczenie cukrzycy przebiega kompleksowo. Nie wystarczy tu tylko przyjmować leków. Podstawowym i najważniejszym czynnikiem jest przyjmowanie zastrzyków z insuliną, jeśli chodzi o cukrzycę typu 1, bądź środków farmakologicznych w cukrzycy typu 2.

Dodatkowo należy zastosować:

- zdrowe żywienie
- aktywność fizyczną
- edukacje w zakresie diabetologii (prawidłowe podawanie insuliny, obliczanie posiłków, znajomość czynników wpływających na poziom cukru)
- samokontrolę

.

Na czczo
(czyli 8-14 godzin od ostatniego posiłku):

70 – 99 mg/dl – wynik prawidłowy

≥ 100 mg/dl bez objawów – wynik nieprawidłowy, wskazany kontakt osoby badanej z lekarzem POZ

≥ 126 mg/dl i objawy hiperglikemii (np. wzmożone pragnienie, wielomocz, osłabienie- podejrzenie cukrzycy; POZ!

Czym jest samokontrola

Samokontrolę możemy traktować jako działania które prowadzą do osiągnięcia celów terapeutycznych w leczeniu cukrzycy. Polega ona na regularnym mierzeniu poziomu cukru we krwi, kontrolowaniu ciśnienia tętniczego krwi, masy ciała oraz stosowania zasad zdrowego trybu życia. Dzięki temu możemy zoptymalizować naszą terapię oraz ocenić wpływ spożywanych posiłków, aktywności fizycznej oraz innych czynników na stężenie cukru we krwi. Pamiętajmy, że cukrzyca jest chorobą, w której warunkiem koniecznym uzyskania dobrych wyników jest aktywny udział osoby chorej w jej terapii.

Kiedy osoba chorująca na cukrzycę powinna kontrolować cukry?

- na czczo
- przed każdym posiłkiem
- 1,5-2 godzin po posiłku
- przed rozpoczęciem ćwiczeń fizycznych, podczas wysiłku i po jego zakończeniu
- przed pójściem spać
- pomiędzy 2 a 3 w nocy

Hipoglikemia Czym jest hipoglikemia? Jest to stan, zwany inaczej niedocukrzeniem, w którym stężenie cukru we krwi spada poniżej normy >70. Rodzaj i nasilenie objawów niedocukrzenia mogą być różne nawet u tego samego cukrzyka. Ciężka hipoglikemia może być przyczyną śmierci tzw. wstrząsu hipoglikemicznego..

Przyczyny hiperglikemii:

– sytuacje stresowe
– infekcje
– zbyt mała aktywność fizyczna
– błędne wyliczenie posiłku
– niestosowanie samokontroli
– ustalanie błędnej dawki insuliny
– zaniechanie leczenia
– zbyt mała ilość snu zwiększająca insulinooporność
– zbyt duża dawka insuliny, bądź leku przeciwcukrzycowego
– błędy w odżywianiu (nieprawidłowa dieta, pomijanie posiłków, złe wyliczenie kalorii)
– intensywny lub długotrwały wysiłek fizyczny
– spożycie alkoholu

Jakie są objawy hiperglikemii?

– wzmożona pragnienie
– częste oddawanie moczu
– utrata masy ciała
– osłabienie i nadmierna senność
– zaburzenia widzenia
– zmiany ropne na skórze
– nawracające infekcje dróg moczowo-płciowych
– trudno gojące się rany

Co zrobić w przypadku wystąpienia hipoglikemii?

– jeśli chory jest przytomny i odczuwa łagodne objawy hipoglikemii należy skontrolować stężenie glukozy we krwi i podać około 10-20 g glukozy, 2 kostki cukru, bądź ½ szklanki soku owocowego. Należy odczekać 15 minut, jeśli po tym czasie nie zauważa się żadnej poprawy należy powtórzyć czynność.
– jeśli widoczne jest wyraźne pogorszenie stanu, bądź chory traci przytomność należy podać mu tzw. Glukagon (każdy cukrzyk powinien go przy sobie mieć) i niezwłocznie wezwać pomoc. Nie należy niczego podawać doustnie, jeśli chory utracił przytomność.

Porady odnośnie zdrowego stylu życia (nie tylko dla cukrzyka)

Jedz regularnie posiłki.
Tym sposobem dostarczasz swojemu organizmowi stałe porcje energii

Potrawy sporządzaj metodą: gotowania w wodzie, na parze, duszenia z małą ilością tłuszczu bądź pieczenia bez tłuszczu w rękawie. Unikaj potraw smażonych i w panierce.

Wypijaj dziennie do 2l płynów (herbata niesłodzona, woda mineralna niegazowana)

Nie jedz w pośpiechu, przeznacz co najmniej 15 minut na posiłek, dokładnie przeżuwaj każdy kęs- nawet do 30 razy.

Wybieraj zdrową żywność, unikaj kolorowych napojów, konserw, białego pieczywa, makaronów, słodyczy oraz tłustych mięs.

Ogranicz picie alkoholu.

Ogranicz sól oraz spożycie cukru. Najlepiej oduczyć się słodzenia napojów i potraw.

Dbaj o swój sen. Jest to bardzo ważny element regeneracji organizmu, a jego zaburzenia mają wpływ m.in. na metabolizm glukozy w organizmie.

Bądź aktywny! Wybierz najbardziej odpowiadającą Ci formę ruchu i ćwicz!

DLACZEGO DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE SĄ TAK WAŻNE JEŚLI CHODZI O CUKRZYCĘ?

Wcześnie zdiagnozowana i odpowiednio leczona cukrzyca nie prowadzi do poważnych powikłań bądź śmierci. Utrzymywanie prawidłowych poziomów cukru w organizmie pozwala osobom chorym na długie i szczęśliwe życie bez powikłań. Właśnie dlatego należy, jak najczęściej, korzystać z oferowanych badań profilaktycznych.

PAMIĘTAJCIE, RAZEM MOŻEMY ZDZIAŁAĆ WIĘCEJ!